Yurtimizda huquqiy demokratik davlat va erkin fuqarolik jamiyatini barpo etishda sud hokimiyatining mustaqilligini ta’minlash hamda tizimda korrupsiyaga qarshi murosasiz muhitni yaratish eng ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Zero, adolat qaror topmagan joyda rivojlanish ham, xalqning davlatga nisbatan ishonchi ham bo‘lmaydi.
Oxirgi yillarda sud-huquq tizimida korrupsiyaning barvaqt oldini olish borasida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, Inson omilini kamaytirish va raqamlashtirish. Korrupsiyaga imkon beruvchi asosiy sabablardan biri — bu tizimda inson omilining yuqoriligidir. Shu bois, sudlar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari keskin joriy etildi: tizimda: Arizalar, shikoyatlar va iltimosnomalar to‘liq elektron shaklda qabul qilinmoqda. Avtomatlashtirilgan taqsimot: Sud ishlarini sudyalar o‘rtasida taqsimlash inson aralashuvisiz, maxsus dastur orqali tasodifiy usulda amalga oshirilmoqda. Bu esa g‘arazli kelishuvlarning oldini oladi. Audio va video yozuvlar: Sud majlislari videokonferensaloqa rejimida o‘tkazilib, jarayonlar audio va video fiksatsiya qilib borilmoqda, bu sud zalida ochiqlikni ta’minlamoqda.
Shuningdek, Sudyalar hamjamiyati organlari faoliyatini shaffoflashtirish Sudyalikka nomzodlarni tanlash va tayinlash tizimi tubdan o‘zgardi: Sudyalar oliy kengashi: Kengash faoliyatiga ochiqlik prinsiplari joriy etilib, nomzodlarni saralash imtihonlari onlayn translyatsiya qilinmoqda. Reyting tizimi: Sudyalar faoliyatini baholashning aniq va shaffof mezonlari (reyting ko‘rsatkichlari) joriy etildi. Bu subyektiv baholashga chek qo‘ydi.
Shular bilan birga, Komplayens-nazorat va monitoring tizimi. Sud tizimida korrupsiyaviy xavf-hatarlarni tizimli tahlil qilish maqsadida yangi tuzilmalar samarali ishlamoqda: Komplayens-nazorat tuzilmasi: Sud tizimidagi har bir bo‘g‘inda korrupsiyaga oid qonunbuzilishlarni barvaqt aniqlash va oldini olish bo‘yicha ichki idoraviy nazorat kuchaytirildi. Murojaatlar tahlili: Fuqarolardan kelib tushayotgan har bir shikoyat va «ishonch telefonlari» orqali kelgan xabarlar alohida nazoratga olinib, xizmat tekshiruvlari o‘tkazilmoqda.
Bundan tashqari, Sudyalarning ijtimoiy himoyasi va javobgarligi Korrupsiyaga qarshi kurashish faqat jazo choralari bilan cheklanmaydi, balki munosib mehnat sharoitini yaratishni ham talab etadi: Ijtimoiy ta’minot: Sudyalarning moddiy ta’minoti va ijtimoiy himoyasi sezilarli darajada kuchaytirildi. Bu ularning moddiy ehtiyoj tufayli korrupsiyaga qo‘l urish xavfini kamaytiradi. Muqarrar jazo: Shu bilan birga, sudyalik qasamyodini buzgan, qonun buzilishiga va korrupsiyaga yo‘l qo‘ygan shaxslarga nisbatan qat’iy choralar ko‘rilmoqda. Tizim o‘zini tozalash jarayonini uzluksiz davom ettirmoqda.
Xulosa qilib aytganda, sud tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish — bu shunchaki kampaniya emas, balki izchil va davomiy strategik jarayondir. Bizning pirovard maqsadimiz — har bir fuqaro sud binosiga qadam qo‘yganda adolatga sadoqatli, halol va mustaqil sudya timsolini ko‘ra olishiga erishishdir. Faqat ochiqlik, raqamlashtirish va jamoatchilik nazorati orqaligina sud tizimini korrupsiyadan butunlay xoli qilishimiz mumkin. Nobop kadrlar tizimda qolmasligi uchun barchamiz birdek mas’ulmiz.
Andijon viloyat ma’muriy sudining sudyasi I.Matmusayev